NLTT Việt Nam tuần 42/2026: đề xuất thay 178.000 tỷ đồng điện khí LNG bằng tổ hợp NLTT và BESS

Ngày: 18/10/2026.

Số 8 trong loạt bài hằng tuần của Mai Phương Solar tóm tắt diễn biến năng lượng tái tạo (NLTT) Việt Nam. Tuần 42/2026 (12–18/10) có một mạch tin hiếm gặp: lần đầu tiên một tổ hợp NLTT kết hợp lưu trữ pin (BESS) được đề xuất thay thế một siêu dự án điện khí LNG 178.000 tỷ đồng – cùng thời điểm báo cáo của IEEFA công bố số liệu cho thấy chi phí phát điện từ gió, mặt trời chỉ bằng khoảng một phần ba đến một phần tư điện khí trong điều kiện thị trường quý III/2026. Ở chiều triển khai, điện gió ngoài khơi chính thức bước sang giai đoạn khảo sát biển thực địa với hai dự án 1,8 GW của Pacifico Energy, còn các tỉnh đồng loạt mở thầu và gọi đầu tư điện gió đất liền với tổng vốn gần 32.000 tỷ đồng.

1. IEEFA: điện gió, mặt trời rẻ hơn điện khí LNG 2–3 lần; đề xuất tổ hợp NLTT + BESS thay dự án 178.000 tỷ đồng

Báo cáo “An ninh năng lượng Việt Nam phụ thuộc vào việc đẩy nhanh chuyển dịch năng lượng sạch” do Viện Phân tích Kinh tế và Tài chính Năng lượng (IEEFA) công bố tháng 10/2026 đặt ra một phép so sánh khó bỏ qua. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, Việt Nam đặt mục tiêu phát triển 22,5 GW công suất điện khí LNG đến năm 2030. IEEFA ước tính nếu toàn bộ công suất này vận hành, nhu cầu nhập khẩu LNG có thể lên tới 18,7 triệu tấn mỗi năm với chi phí 15,5–23,6 tỷ USD, làm tăng tổng hóa đơn nhập khẩu năng lượng của Việt Nam khoảng 66–106% so với năm 2025. Trong điều kiện thị trường quý III/2026, chi phí phát điện LNG được ước tính ở mức 3.780–4.860 đồng/kWh – vượt giá trần 3.327 đồng/kWh do Bộ Công Thương ban hành 14–46%. Ngược lại, điện mặt trời quy mô lớn được ước tính 1.328–1.625 đồng/kWh và điện gió trên bờ 1.026–1.412 đồng/kWh.

Cùng tuần, tại họp báo thường kỳ quý 3/2026 của Bộ Công Thương, Phó Cục trưởng Cục Điện lực Bùi Quốc Hùng xác nhận Bộ đã nhận được đề xuất đầu tư Tổ hợp dự án năng lượng tái tạo kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) làm phương án thay thế Dự án Nhà máy nhiệt điện khí LNG Hải Phòng – dự án 4.800 MW, tổng vốn hơn 178.000 tỷ đồng do liên danh Vingroup và VinEnergo làm chủ đầu tư tại khu công nghiệp Tân Trào (giai đoạn 1 công suất 1.600 MW, dự kiến vận hành 2030). Bộ Công Thương đã báo cáo Thủ tướng và kiến nghị tiếp tục triển khai dự án LNG Hải Phòng theo quy hoạch được duyệt, đồng thời xin ý kiến chỉ đạo về chủ trương triển khai đề án tổ hợp NLTT + BESS. Theo phương án được đề xuất, vốn đầu tư ban đầu của tổ hợp NLTT có thể gấp 5 lần phương án điện khí, nhưng đổi lại là giảm áp lực hóa đơn nhiên liệu nhập khẩu dài hạn.

Vì sao đáng chú ý: đây là lần đầu tiên câu chuyện “NLTT thay LNG” đi từ lập luận học thuật vào văn bản trình Thủ tướng – tức là đã có một chủ đầu tư đủ lớn tính toán nghiêm túc phương án thay thế toàn bộ một nhà máy 4.800 MW bằng NLTT và BESS. Toán kinh tế của IEEFA giải thích vì sao: chênh lệch chi phí phát điện 2.200–3.800 đồng/kWh giữa LNG và gió/mặt trời có nghĩa là mỗi tỷ kWh phát từ LNG thay vì NLTT khiến hệ thống tốn thêm hàng nghìn tỷ đồng nhiên liệu nhập khẩu. Điểm nghẽn của phương án thay thế nằm ở chính hai chữ “BESS”: muốn thay được nguồn khí chạy êm 24/7, tổ hợp NLTT phải kèm dung lượng lưu trữ rất lớn – đây chính là lý do BESS tập trung 550 MW và 300 MW mà loạt bài đã nêu ở số 7 được đẩy nhanh. Kết luận của Bộ Công Thương (tiếp tục dự án LNG theo quy hoạch) cho thấy cuộc tranh luận sẽ còn kéo dài, nhưng định giá lại “rẻ – đắt” giữa NLTT và khí LNG đã thay đổi vĩnh viễn.

2. Điện gió ngoài khơi vào giai đoạn khảo sát biển: Pacifico Energy khởi động 1,8 GW cùng PTSC

Ngày 13/10, tại phường Rạch Dừa (TP.HCM), Công ty TNHH Pacifico Energy Việt Nam (thuộc Tập đoàn Pacifico Energy, Hoa Kỳ) phối hợp với Tổng Công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) tổ chức lễ khởi động khảo sát điện gió ngoài khơi tại Việt Nam. Trong năm 2026, Pacifico Energy đã được Bộ Nông nghiệp và Môi trường chấp thuận giao khu vực biển để khảo sát hai dự án: điện gió ngoài khơi khu vực Nam bộ công suất dự kiến 500 MW tại vùng biển TP.HCM và dự án Nam Trung bộ 3 công suất 1.300 MW tại vùng biển tỉnh Lâm Đồng – nâng danh mục của tập đoàn này tại Việt Nam lên 1,8 GW với tiềm năng thu hút hơn 6 tỷ USD. Cuộc khảo sát mở đầu bằng địa vật lý – thu thập dữ liệu địa hình đáy biển, địa chất và điều kiện tự nhiên – làm cơ sở cho đánh giá kỹ thuật và thiết kế.

Đáng chú ý, gói khảo sát được giao cho PTSC thay vì một nhà thầu nước ngoài: đây là tín hiệu nội địa hóa chuỗi cung ứng ngay từ hạng mục đầu tiên của vòng đời dự án. Thông điệp này khớp với mạch tin chính sách trong tuần: hàng loạt bài phân tích triển khai Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia nhấn mạnh hai trung tâm công nghiệp – dịch vụ năng lượng tái tạo liên vùng (phía Bắc và phía Nam) theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, mỗi trung tâm gồm các cụm nhà máy NLTT 2.000–4.000 MW (chủ yếu điện gió ngoài khơi) cùng hạ tầng chế tạo, logistics, khu công nghiệp xanh và đào tạo. Mục tiêu 17 GW điện gió ngoài khơi đến năm 2035 là nền tảng để các nhà đầu tư quyết định xây nhà máy thiết bị trong nước.

Vì sao đáng chú ý: từ 2023 đến nay, điện gió ngoài khơi Việt Nam chủ yếu dừng ở chủ trương và phân bổ chỉ tiêu; tin tuần này chuyển sang giai đoạn đo đạc thực địa – bước tốn kém và khó đảo ngược nhất sau khi dự án đã được giao khu vực biển. Việc chọn PTSC thực hiện gói khảo sát cũng khẳng định năng lực sẵn có của doanh nghiệp Việt (đã chế tạo 33 chân đế jacket dạng cọc hút cho Orsted, các trạm biến áp ngoài khơi Hải Long 2 và 3, Feng Miao, Formosa 4) có thể thành hạt nhân chuỗi cung ứng nội địa. Với mục tiêu 17 GW năm 2035, mỗi năm Việt Nam cần khởi động trung bình gần 2 GW – hai dự án của Pacifico Energy tương đương đúng một năm chỉ tiêu, cho thấy “vòi” đang được mở đúng kích thước cần thiết.

3. Điện gió đất liền đồng loạt mở thầu: Gia Lai 3 dự án 300 MW hơn 10.500 tỷ đồng, Vĩnh Long chuỗi 3 dự án gần 21.400 tỷ đồng

Sở Tài chính Gia Lai vừa thông báo mời thầu ba dự án điện gió phía Tây tỉnh này với tổng vốn hơn 10.522 tỷ đồng, chọn nhà đầu tư qua đấu thầu rộng rãi trong nước: điện gió Xã Trang (100 MW, hơn 3.408 tỷ đồng, 45 ha) và Xã Trang giai đoạn 2 (100 MW, hơn 3.350 tỷ đồng, 47,58 ha) cùng tại xã KDang, cùng điện gió Bờ Ngoong (100 MW, hơn 3.764 tỷ đồng, 42 ha tại xã Ia Băng và Bờ Ngoong). Gói thầu dự kiến đóng và mở sáng 30/11/2026. Gia Lai cũng đang mời quan tâm hai dự án khác: điện mặt trời nổi Ea Dreh 40 MW (1.007 tỷ đồng) và điện gió Ia Le 2 công suất 42 MW (1.468 tỷ đồng). Đến 1/10, tỉnh có 110 dự án NLTT, trong đó 69 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư.

Cùng tuần, Sở Tài chính Vĩnh Long thông báo chuẩn bị mời gọi đầu tư dự án điện gió V3-5 công suất 120 MW với tổng vốn gần 5.690 tỷ đồng tại phường Trường Long Hòa (kèm trạm biến áp 220 kV, hơn 1.017 ha diện tích biển). Trước đó tháng 9, tỉnh đã kêu gọi hai dự án V3-7 (329 MW, gần 15.588 tỷ đồng, 33 tuabin 10 MW) và V3-8 (48 MW, gần 2.510 tỷ đồng); cả ba dự án đều đặt mục tiêu vận hành năm 2028. Vĩnh Long hiện có 15 nhà máy điện gió vận hành thương mại tổng 650 MW, sản lượng 8 tháng đầu 2026 đạt 1,194 tỷ kWh, và đang triển khai nghiên cứu 22 dự án 2.283 MW cho giai đoạn 2026–2030, 5 dự án 788 MW cho 2031–2035 cùng 1.000 MW điện gió ngoài khơi dự kiến tiếp nhận.

Vì sao đáng chú ý: hai đợt tuyển chọn nhà đầu tư trong cùng một tuần với tổng vốn gần 32.000 tỷ đồng cho gần 800 MW điện gió đất liền cho thấy kênh đấu thầu – cơ chế định giá cạnh tranh thay cho giá FIT đã dừng – đã thực sự vào guồng sau khi các dự án chuyển tiếp được khơi thông (loạt bài số 6, 7). Con số đơn giá cũng đáng lưu ý: Xã Trang khoảng 34 tỷ đồng/MW, V3-5 của Vĩnh Long gần 47 tỷ đồng/MW do gồm cả trạm 220 kV và hạ tầng cầu cảng – chênh lệch này phản ánh chi phí hạ tầng đấu nối đang trở thành biến số lớn trong giá trần khu vực. Đối với nhà đầu tư, thông điệp thực tế: 30/11 là mốc chót nộp hồ sơ cho lô Gia Lai, còn các dự án ven biển ĐBSCL với dòng tiền thanh khoản ổn định (1,194 tỷ kWh chỉ trong 8 tháng ở Vĩnh Long) đang được ưu tiên triển khai nhanh nhất.

4. TP.HCM mở rộng DPPA qua lưới riêng sang điện LNG và chuẩn bị yêu cầu khu công nghiệp sinh thái dùng tối thiểu 10% điện tái tạo

HĐND TP.HCM đã ban hành Nghị quyết số 47/2026/NQ-HĐND có hiệu lực từ 1/10/2026, quy định mở rộng đối tượng và điều kiện tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) giữa đơn vị phát điện với khách hàng sử dụng điện trong phạm vi quản lý của thành phố. Điểm mới lớn nhất: các nhà máy nhiệt điện dùng khí LNG được tham gia DPPA thông qua lưới điện kết nối riêng – bên cạnh các nguồn NLTT theo Nghị định 57/2025/NĐ-CP và Nghị định 243/2026/NĐ-CP; khách hàng là khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất và một số khu sản xuất tập trung khác.

Song song đó, một dự thảo nghị quyết khác của HĐND TP.HCM về khu công nghiệp sinh thái đặt yêu cầu tối thiểu 10% tổng nhu cầu điện năng tiêu thụ hằng năm của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp phải đến từ nguồn tái tạo – tính cả điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu, điện mua bán trực tiếp (DPPA) từ đơn vị phát điện NLTT và các nguồn hợp pháp khác. Đây là lần đầu tiên một địa phương chuyển tỷ lệ điện xanh từ “khuyến khích” thành tiêu chí công nhận khu công nghiệp sinh thái.

Vì sao đáng chú ý: hai văn bản của TP.HCM bổ trợ nhau theo hai chiều của thị trường điện xanh. Nghị quyết 47 nới nguồn cung cho DPPA (thêm điện LNG qua lưới riêng) trong khi dự thảo khu công nghiệp sinh thái kéo cầu – mỗi khu muốn được công nhận phải chứng minh 10% điện tái tạo. Với doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu, tỷ lệ 10% này đúng hướng với các yêu cầu giảm phát thải của đối tác xuất khẩu; với chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, nó tạo cơ sở pháp lý để đầu tư điện mặt trời mái nhà tập trung và chuyển dịch chi phí qua giá dịch vụ. Lưu ý ranh giới: DPPA qua lưới riêng với nguồn LNG là “điện qua lưới riêng” chứ không phải điện xanh – nếu khách hàng cần chứng chỉ nguồn gốc NLTT thì vẫn phải chọn nguồn NLTT theo quy định hiện hành.

Tin nhanh

Petrovietnam tuần này lần lượt thúc đẩy các dự án hợp tác năng lượng tại Singapore, trong đó có Dự án xuất khẩu điện Việt Nam – Malaysia – Singapore, và Việt Nam ký kết thỏa thuận bổ sung triển khai dự án Aus4Growth lĩnh vực năng lượng với Australia. Hai hoạt động ngoại giao kinh tế này bổ sung cho bức tranh xuất khẩu điện khu vực mà loạt bài đã nêu ở số 7 (điện gió T&T từ Lào) – dòng điện xuyên biên giới đang hình thành từ cả ba hướng.

Ý nghĩa cho doanh nghiệp và hộ dùng điện

Tuần này làm rõ một xu hướng đã nhen nhóm nhiều tuần: giá điện "xanh" và giá điện "khí" đã chính thức cạnh tranh trên cùng một bàn cân, còn kho BESS chính là đòn bẩy quyết định. Ba hàm ý cụ thể:

• Doanh nghiệp dùng điện lớn: nếu khu công nghiệp của bạn tại TP.HCM hướng tới công nhận khu công nghiệp sinh thái, hãy bắt đầu kiểm kê ngay hai dữ liệu: diện tích mái nhà khả dụng và biểu đồ phụ tải – vì tiêu chí 10% điện tái tạo chỉ đạt hiệu quả chi phí khi điện mặt trời mái nhà cắt được đúng giờ cao điểm ban ngày, phần còn lại cân nhắc DPPA. Đây cũng là thời điểm đàm phán lại hợp đồng với chủ hạ tầng khu công nghiệp về cơ chế chia sẻ đầu tư mái nhà.
• Chủ đầu tư NLTT: hai kênh tuyển chọn nhà đầu tư lớn (Gia Lai đóng thầu 30/11, Vĩnh Long sắp gọi đầu tư V3-5) cho thấy cơ chế đấu thầu vận hành đều; hồ sơ năng lực tài chính và kinh nghiệm vận hành sẽ là điểm phân loại chính. Với các dự án có BESS, kinh nghiệm vận hành tích hợp lưu trữ nên được làm nổi bật vì đề án thay thế LNG Hải Phòng sẽ kéo nhu cầu đối tác BESS tăng vọt trong 2027–2030.
• Hộ gia đình: cuộc so sánh giá IEEFA (gió, mặt trời 1.026–1.625 đồng/kWh vs LNG 3.780–4.860 đồng/kWh) gián tiếp khẳng định điện mặt trời mái nhà vẫn là một trong những nguồn rẻ nhất có tự triển khai ngay. Khi tỷ giá điện theo giờ (dự thảo Luật Điện lực, số 5) áp dụng, hộ có mái nhà nên tối ưu phần tiêu thụ tại chỗ vào khung cao điểm – đây là cách “ăn” trọn chênh lệch giá mà không cần đầu tư thêm thiết bị.

Tuần tới theo dõi gì

• Quyết định của Thủ tướng về chủ trương Đề án Tổ hợp NLTT + BESS thay thế dự án LNG Hải Phòng – và phương án xử lý hai mối quan tâm chi phí vốn gấp 5 lần cũng như đầu ra cho 22,5 GW điện khí LNG theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh.
• EVNNPC hoàn tất 305 MW BESS giai đoạn 1 trong tháng 10 (mốc đã hứa ở số 7) và tiến độ chuẩn bị đầu tư hai dự án BESS tập trung 550 MW, 300 MW tại miền Bắc.
• Diễn biến đóng mở thầu 30/11 cho 3 dự án điện gió Gia Lai và thông báo mời đầu tư chính thức V3-5 Vĩnh Long.
• Thảo luận tại Quốc hội về dự thảo sửa đổi Luật Điện lực, trong đó có giá điện sinh hoạt theo giờ và khung DPPA.
• Lộ trình khảo sát hai dự án Pacifico Energy sau đợt địa vật lý đầu tiên và khả năng bổ sung đối tác nội địa vào mảng chế tạo kết cấu.

Nguồn

• Người Quan Sát, CafeBiz (14–15/10) – Báo cáo IEEFA tháng 10/2026: chi phí phát điện quý III/2026 (điện khí 3.780–4.860 đ/kWh vs giá trần 3.327; điện mặt trời 1.328–1.625; điện gió trên bờ 1.026–1.412), nhu cầu nhập LNG 18,7 triệu tấn/năm cho 22,5 GW, hóa đơn năng lượng nhập khẩu tăng 66–106%; Vingroup đề xuất thay dự án điện khí hơn 178.000 tỷ đồng, chi phí ban đầu gấp 5 lần
• CafeBiz, Laodong.vn (13/10) – Họp báo quý 3/2026 của Bộ Công Thương: xác nhận nhận đề xuất tổ hợp NLTT + BESS thay Dự án LNG Hải Phòng, kiến nghị tiếp tục dự án theo quy hoạch và xin ý kiến Thủ tướng; thông tin dự án 4.800 MW tại KCN Tân Trào, liên danh Vingroup – VinEnergo
• SGGP, Báo Chính phủ, Thanh Niên (13/10) – Pacifico Energy Việt Nam và PTSC khởi động khảo sát điện gió ngoài khơi; 2 dự án 500 MW (biển TP.HCM) và 1.300 MW (biển Lâm Đồng), danh mục 1,8 GW, tiềm năng hơn 6 tỷ USD
• VnExpress (17/10) – Gia Lai mời thầu 3 dự án điện gió 300 MW hơn 10.522 tỷ đồng, đóng thầu 30/11; 110 dự án NLTT toàn tỉnh; Ea Dreh 40 MW và Ia Le 2 42 MW mời quan tâm
• Vietstock/FILI (15/10) – Vĩnh Long chuẩn bị gọi đầu tư điện gió V3-5 120 MW gần 5.690 tỷ đồng; 2 dự án 377 MW gần 18.100 tỷ đồng gọi tháng 9; 15 nhà máy 650 MW đang vận hành, pipeline hơn 3.000 MW
• Báo Đầu Tư (14/10), Petrotimes (15–16/10) – Nghị quyết 47/2026/NQ-HĐND của HĐND TP.HCM mở rộng DPPA qua lưới kết nối riêng sang điện khí LNG, hiệu lực 1/10/2026; dự thảo yêu cầu khu công nghiệp sinh thái dùng tối thiểu 10% điện tái tạo
• VietnamPlus/TTXVN (17/10) – Nghị quyết 70-NQ/TW và hai trung tâm công nghiệp – dịch vụ năng lượng tái tạo liên vùng theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh; mục tiêu 17 GW điện gió ngoài khơi năm 2035
• Tạp chí Công Thương, VnEconomy (15–16/10) – Petrovietnam thúc đẩy hợp tác năng lượng tại Singapore, dự án xuất khẩu điện Việt Nam – Malaysia – Singapore; Việt Nam – Australia ký thỏa thuận bổ sung Aus4Growth về năng lượng

Bài liên quan

• NLTT Việt Nam tuần 41/2026: đàm phán giá 172 dự án sau thanh tra, thủy điện tích năng và BESS tăng tốc (số 7)
• Tin năng lượng Việt Nam – cập nhật hằng tuần trên mpse.com.vn

Bài viết thuộc loạt “NLTT Việt Nam tuần” bởi Mai Phương Solar – đơn vị tư vấn, cung cấp thiết bị điện mặt trời, pin lưu trữ (BESS) và giải pháp năng lượng cho hộ gia đình, doanh nghiệp. Liên hệ để được khảo sát và báo giá trọn gói.