Natri-ion tuần 35/2026: CATL giao lô lưu trữ đầu tiên, giá chuẩn bị ngang LFP

Ngày: 30/08/2026.

Pin natri-ion đang chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang thương mại hóa quy mô lớn với tốc độ nhanh hơn dự kiến của phần lớn giới quan sát. Đây là bài đầu tiên trong loạt bài hằng tuần của MPSE theo dõi diễn biến công nghệ pin natri-ion — từ tiến độ sản xuất, chuỗi cung ứng vật liệu đến tác động lên thị trường lưu trữ năng lượng và xe điện. Mỗi tuần, chúng tôi tổng hợp các cập nhật đáng chú ý nhất và phân tích ý nghĩa của chúng.

CATL: từ thử nghiệm đến "kỷ nguyên sản phẩm hóa toàn diện"

Sự kiện quan trọng nhất tuần này đến từ CATL. Theo National Business Daily, ông Lin Jiubiao, Giám đốc Công nghệ mảng giải pháp lưu trữ năng lượng nội địa của CATL, xác nhận công ty sẽ bàn giao lô hệ thống lưu trữ năng lượng dùng pin natri-ion đầu tiên ngay trong tháng 9/2026, với mục tiêu đưa sản lượng hàng năm lên quy mô gigawatt-giờ (GWh). Đây là mốc xác nhận pin natri-ion đã chính thức thoát khỏi giai đoạn thử nghiệm. Việc một nhà sản xuất pin lớn nhất thế giới cam kết giao hàng thương mại có ý nghĩa hơn mọi tuyên bố lộ trình: nó nghĩa là dây chuyền sản xuất, quy trình kiểm soát chất lượng và chứng nhận an toàn đã đạt chuẩn công nghiệp.

Về công nghệ, CATL cho biết đã giải quyết ba bài toán khó của natri-ion: cấu hình lại mô hình điện hóa để nâng mật độ năng lượng, kiểm soát độ ẩm trong điện cực carbon cứng, và khắc phục hiện tượng sinh khí trong quá trình vận hành. Kết quả là sản phẩm thế hệ mới vận hành ổn định trong dải nhiệt rộng và đạt tuổi thọ 15.000 chu kỳ sạc/xả — gấp khoảng 2 lần mức phổ biến của pin lithium sắt phốt phát (LFP) trong ứng dụng lưu trữ hiện nay. Tuổi thọ chu kỳ cao trực tiếp hạ chi phí trên mỗi kilowatt-giờ trong toàn bộ vòng đời, yếu tố then chốt trong đấu thầu các dự án lưu trữ.

Vì sao anode carbon cứng quyết định giá thành

Rào cản lớn nhất của pin natri-ion từ trước đến nay là chi phí, và mắt xích then chốt nằm ở anode carbon cứng (hard carbon). Khác với pin lithium dùng than chì tự nhiên đã thương mại hóa lâu năm, carbon cứng phải tổng hợp từ tiền chất hữu cơ qua quá trình nhiệt phân ở nhiệt độ cao, khiến giá thành cao hơn nhiều lần than chì. Theo số liệu công bố trong tuần, giá anode carbon cứng năm 2024 ở mức 60.000–70.000 NDT/tấn (≈8.900–10.400 USD/tấn), dự báo giảm còn 35.000–40.000 NDT/tấn (≈5.200–5.900 USD/tấn) trong năm 2026 và mục tiêu dài hạn dưới 25.000 NDT/tấn (≈3.700 USD/tấn). Đà giảm này là kết quả của ba chiến lược song song mà các nhà sản xuất đang thực hiện: tối ưu hóa thiết kế tế bào, thắt chặt hợp tác chuỗi cung ứng và xây dựng dây chuyền sản xuất chuyên biệt cho carbon cứng.

Với đà giảm giá vật liệu này, CATL kỳ vọng chi phí sản xuất cell natri-ion sẽ ngang bằng LFP vào cuối năm 2026, và đến năm 2027 — khi các giải pháp tích hợp hệ thống hoàn thiện — tổng chi phí hệ thống lưu trữ dùng natri cũng sẽ đạt mức tương đương LFP.

Bức tranh thương mại hóa rộng hơn

CATL không đi một mình. Tại diễn đàn công nghiệp tháng 5/2026, Giám đốc khoa học CATL Ngô Khải công bố loạt sản phẩm pin natri-ion (thương hiệu Naxtra) vào sản xuất hàng loạt trong năm 2026, sớm hơn lộ trình quý IV ban đầu — với mật độ năng lượng cell 160 Wh/kg và xe dùng pin natri tầm hoạt động 500 km. Cùng thời điểm, các nhà máy thí điểm quy mô GW tại Sơn Tây đã chạy thử; Changan giao những chiếc xe điện thương mại đầu tiên dùng pin natri-ion; HiNa Battery (spin-off của Viện Khoa học Trung Quốc) tiếp tục mở rộng công suất. Ở phân khúc nhỏ, các module đề-kích 12V dùng natri đã xuất hàng thương mại.

Vị thế chiến lược: bổ trợ chứ không thay thế

Cần nhấn mạnh một điểm các chuyên gia đồng thuận: natri-ion không thay thế lithium-ion mà bổ trợ theo phân khúc. Thế mạnh của natri nằm ở ba ứng dụng: sạc nhanh, vận hành nhiệt độ thấp (khí hậu lạnh, vùng cao) và điều chỉnh tần số lưới điện — nơi mật độ năng lượng không phải tiêu chí số một còn tuổi thọ chu kỳ và an toàn thermal quan trọng hơn. Theo dự báo của SPIR, thị trường pin natri cho lưu trữ năng lượng toàn cầu đạt 580 GWh vào năm 2030; riêng ứng dụng ô tô điện vượt 410 GWh. Hai con số này cho thấy "hệ sinh thái song hành natri–lithium" sẽ là cấu trúc thị trường của thập kỷ tới.

Ý nghĩa đối với Việt Nam

Với Việt Nam, dải nhiệt vận hành rộng và tuổi thọ chu kỳ cao của natri-ion phù hợp trực tiếp với các dự án lưu trữ gắn kèm điện mặt trời mà Quy hoạch điện VIII điều chỉnh (Quyết định 768/QĐ-TTg) yêu cầu — nhà máy điện mặt trời tập trung mới phải bố trí tối thiểu 10% công suất × 2 giờ lưu trữ. Đáng chú ý, Bộ Công Thương vừa lấy ý kiến khung giá phát điện năm 2026 lần đầu có khung giá riêng cho điện mặt trời tích hợp BESS (1.104–1.726 đồng/kWh tùy vùng). Nếu giá cell natri giảm đúng lộ trình ngang LFP vào cuối 2026, chi phí đầu tư BESS cho các dự án điện mặt trời Việt Nam sẽ có thêm một lựa chọn mới không phụ thuộc chuỗi cung ứng lithium. Chúng tôi sẽ theo dõi sát diễn biến này trong các kỳ sau.

Tuần tới theo dõi gì

Các sự kiện cần chú ý trong tuần 36: tiến độ bàn giao lô BESS natri đầu tiên của CATL (dự kiến trong tháng 9), biến động giá anode carbon cứng và tiền chất, cùng các đơn hàng mới từ HiNa và các nhà sản xuất nội địa Trung Quốc khác. Mọi cập nhật sẽ có trong kỳ báo cáo tuần tới.

Nguồn

National Business Daily qua Báo Nghệ An (11/6/2026); vneconomy.vn; CarNewsChina (30/5/2026); EVTech News (Changan); SPIR (dự báo thị trường natri 2030). Bài viết do MPSE tổng hợp và phân tích.

Xem tiếp

• Vật liệu thay thế lithium trong pin lưu trữ năng lượng: định hướng dài hạn
• Quy mô và quỹ đạo tăng trưởng hệ thống lưu trữ năng lượng BESS đến 2030