Ngày: 13/09/2026.
Số 3 trong loạt bài hằng tuần của Mai Phương Solar tóm tắt diễn biến năng lượng tái tạo (NLTT) Việt Nam. Nếu số 2 (tuần 36) là pha triển khai thực tế – BESS đóng điện, hàng loạt dự án điện gió được duyệt – thì tuần 37/2026 (7–13/9) nhấn mạnh một tầng cao hơn của bài toán: cách Việt Nam định hình không gian công nghiệp cho NLTT, từ mô hình trung tâm NLTT liên vùng đến hạ tầng truyền tải siêu cao áp và dòng vốn Ấn Độ.
1. Bộ Công Thương – GIZ cơ cấu hóa “Trung tâm NLTT liên vùng”: hai cụm công nghiệp – cảng đến 2030
Ngày 8/9 tại Hà Nội, Cục Điện lực (Bộ Công Thương) phối hợp GIZ tổ chức hội thảo “Thúc đẩy phát triển Trung tâm Năng lượng Tái tạo tại Việt Nam” trong khuôn khổ dự án TEV do Chính phủ Đức tài trợ. Nội dung đáng chú ý nhất không phải tuyên bố, mà là số liệu định hướng quy hoạch được đưa ra: điện mặt trời (mặt đất + mái nhà) đến 2050 đạt 293,1–295,6 GW; điện gió ngoài khơi 113,5–139,1 GW; điện gió đất liền và gần bờ 84,7–91,4 GW.
Điểm mới của mô hình “RE Hub” là gắn phát điện với chuỗi công nghiệp hỗ trợ: chế tạo kết cấu thép, logistics cảng, vận hành – bảo trì (O&M), khu công nghiệp xanh và đào tạo nhân lực. Quy hoạch điện VIII điều chỉnh dự kiến hai trung tâm NLTT liên vùng đến 2030, với hai cụm được đề xuất: cụm Nam (Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Thuận, Ninh Thuận) tận dụng hạ tầng dầu khí và cảng nước sâu; cụm Bắc (Hải Phòng, Quảng Ninh) dựa trên nền thép – cơ khí – cảng sẵn có.
Vì sao đáng chú ý: hội thảo lượng hóa chi phí hạ tầng mà ít tài liệu trong nước đề cập – bãi và cầu cảng phải chịu tải 15–25 tấn/m², khoảng 30 ha bãi lắp ráp cho mỗi GW điện gió ngoài khơi, và vốn hạ tầng cảng cơ bản vào khoảng 1,16 tỷ USD/100 ha. Con số này giải thích vì sao mô hình hub cần cơ chế đối tác công – tư thay vì để thị trường tự vận hành: không nhà đầu tư tư nào tự gánh cảng chuyên dụng khi dòng dự án chưa đủ dài. Chuyên gia cũng nhấn mạnh điều kiện tiên quyết là dòng dự án ổn định 10–25 năm thì nhà chế tạo thiết bị mới chịu đặt nhà máy tại Việt Nam – cùng DPPA, vùng NLTT tập trung và lộ trình nội địa hóa từng phần.
2. Cà Mau duyệt tiếp 100 MW điện gió: vòng thứ hai của chuỗi Hòa Bình
Ngày 9/9, UBND tỉnh Cà Mau chấp thuận chủ trương đầu tư hai nhà máy điện gió Hòa Bình 2-1 và Hòa Bình 4 tại xã Vĩnh Hậu, tổng công suất 100 MW, tổng kinh phí gần 5.000 tỷ đồng. Từ đầu 2026, Cà Mau đã có hàng chục dự án điện gió được động thổ hoặc phê duyệt – tiếp nối chuỗi Đông Hải 5 và cụm ba nhà máy của Phương Anh Group được duyệt trong tuần 36.
Vì sao đáng chú ý: sau đợt duyệt “hàng loạt” tuần trước, việc Cà Mau tiếp tục phê duyệt cho thấy dòng điện gió tại Nam Bộ không phải cú hích một lần mà là dòng ổn định – phù hợp với nhận định ở số 2 rằng các tỉnh đang gắn duyệt chủ trương với mốc tiến độ cứng để tránh dự án “ôm” quy hoạch. Cà Mau – Bạc Liêu đang dần hình thành một “vùng gió tập trung” thực chất, đúng hướng mô hình vùng NLTT mà hội thảo RE Hub tuần này thảo luận.
3. EVNNPT trao đổi với phía Trung Quốc về truyền tải siêu cao áp một chiều
Ngày 9/9 tại Hà Nội, Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) làm việc với văn phòng đại diện Công ty Năng lượng Quốc tế Lan Thương – Mêkông (CSG-LMI, thuộc Tập đoàn Điện lực Nam Trung Quốc) về khả năng hợp tác trong lĩnh vực truyền tải điện siêu cao áp một chiều (HVDC). Cùng tuần, EVNNPT cũng tổ chức huấn luyện an toàn cho cán bộ quản lý vận hành lưới, trong bối cảnh EVN đang tăng tốc các dự án truyền tải để đáp ứng tăng trưởng kinh tế hai con số.
Vì sao đáng chú ý: HVDC là công nghệ chìa khóa để đưa điện từ cụm NLTT quy mô lớn (Ninh Thuận – Bình Thuận, vùng gió Nam Bộ, điện gió ngoài khơi tương lai) đến các trung tâm phụ tải. Việc EVNNPT mở kênh trao đổi kỹ thuật với đối tác có kinh nghiệm vận hành lưới HVDC dài nhất thế giới cho thấy bài toán “giải tỏa công suất” đang được chuẩn bị từ tầng truyền tải, không chỉ ở tầng nguồn. Đây cũng là cơ sở hạ tầng cần thiết nếu mô hình RE Hub ở mục 1 đi vào hiện thực.
4. Thủ tướng kêu gọi tập đoàn Ấn Độ mở rộng đầu tư năng lượng sạch
Ngày 12/9, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hùng gặp và kêu gọi ACME Group cùng GMR Group (Ấn Độ) mở rộng đầu tư – hợp tác tại Việt Nam trong các lĩnh vực năng lượng sạch, công nghiệp xanh, công nghệ cao và hạ tầng. ACME đang là một trong những nhà đầu tư hydrogen xanh lớn nhất Ấn Độ; GMR có nền tảng hạ tầng – năng lượng.
Vì sao đáng chú ý: dấu hiệu cần lưu ý không nằm ở thông điệp kêu gọi đầu tư – loại tín hiệu này khá phổ biến trong các cuộc gặp ngoại giao – mà ở cách định danh nhóm ngành: năng lượng sạch và công nghiệp xanh được xếp cùng công nghệ cao, hạ tầng, tức nhóm lĩnh vực được ưu tiên thu hút. ACME hiện là một trong những nhà đầu tư hydrogen xanh lớn nhất Ấn Độ với các dự án quy mô GW gắn cảng – sản xuất; GMR sở hữu nền tảng hạ tầng – năng lượng. Đây đúng hồ sơ nhà đầu tư mà mô hình RE Hub ở mục 1 cần: vốn đủ lớn, quen mô hình cảng – công nghiệp liên kết. Rào cản còn lại là khung giá và cơ chế mua bán hydrogen/ammoniac xanh tại Việt Nam vẫn đang bỏ ngỏ so với điện gió, điện mặt trời đã có khung giá 2026.
Ý nghĩa cho doanh nghiệp và hộ dùng điện
Nhìn từ góc độ giải pháp của Mai Phương Solar, tuần này có một mạch logic xuyên suốt: Việt Nam đang chuyển từ phát triển NLTT theo từng dự án sang phát triển theo cụm công nghiệp hoàn chỉnh.
- Đối với nhà máy công nghiệp: định hướng 293–296 GW điện mặt trời và hai RE Hub nghĩa là nguồn điện xanh sẽ tập trung theo vùng – kèm theo đó là cơ hội DPPA từ các vùng tập trung này. Doanh nghiệp có nhu cầu điện xanh (đáp ứng CBAM, RE100) nên bắt đầu đàm phán hợp đồng DPPA từ nay thay vì chờ nguồn mới 2028.
- Đối với chủ đầu tư NLTT: mốc 30 ha bãi lắp ráp/GW và 1,16 tỷ USD/100 ha hạ tầng cảng cho thấy chuỗi cung ứng thiết bị sẽ dịch chuyển vào Việt Nam nếu dòng dự án đủ dài. Chuỗi cung ứng nội địa hóa dài hơn đồng nghĩa chi phí logistics và thời gian giao thiết bị (pin, biến tần, kết cấu) giảm – lợi trực tiếp cho các dự án ĐMTT – BESS quy mô vừa.
- Đối với hộ gia đình, cơ quan: mô hình hub không thay đổi bài toán mái nhà, nhưng củng cố xu hướng đã nêu ở số 2 – điện mặt trời mái nhà kết hợp lưu trữ là giải pháp tự chủ trước khi lưới và giá điện theo vùng ổn định. Chủ đầu tư BESS quy mô vừa (vài trăm kWh cho nhà máy, vài chục kWh cho hộ) vẫn đang ở cửa sổ lợi ích: chuyển phụ tải khỏi khung giá cao và dự phòng mất điện.
Tuần tới theo dõi gì
- Văn bản kết luận của Bộ Công Thương sau hội thảo RE Hub – nếu hai cụm công nghiệp – cảng được đưa vào lộ trình thực thi, đây sẽ là khung định hình đầu tư ngành chế tạo thiết bị 10 năm tới.
- Diễn biến dòng dự án điện gió Nam Bộ tiếp theo (Cà Mau, Bạc Liêu) và việc các tỉnh gắn tiến độ khởi công theo quý.
- Cơ chế giá và tiến độ các dự án BESS lưới phân phối sau đợt EVNNPC 305 MW – mốc tham chiếu cho bên thứ ba đầu tư lưu trữ gắn lưới.
Nguồn
- Cổng thông tin Bộ Công Thương, Tạp chí Năng lượng Việt Nam, hanoionline.vn – hội thảo “Thúc đẩy phát triển Trung tâm Năng lượng Tái tạo tại Việt Nam” (8/9)
- Vietstock (English, 9/9) – số liệu định hướng 2050 và chi tiết hạ tầng cảng RE Hub
- Thông tấn xã Việt Nam (9/9) – Cà Mau duyệt điện gió Hòa Bình 2-1 và Hòa Bình 4, 100 MW, gần 5.000 tỷ đồng
- Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (9/9) – làm việc với CSG-LMI về truyền tải siêu cao áp một chiều
- Nhân Dân điện tử (12/9) – Thủ tướng gặp ACME Group, GMR Group
Bài liên quan
- NLTT Việt Nam tuần 36/2026: BESS “sạc thấp – xả cao” và 25,7 nghìn tỷ đồng điện gió được duyệt (số 2)
- Tin năng lượng Việt Nam – cập nhật hằng tuần trên mpse.com.vn
Bài viết thuộc loạt “NLTT Việt Nam tuần” bởi Mai Phương Solar – đơn vị tư vấn, cung cấp thiết bị điện mặt trời, pin lưu trữ (BESS) và giải pháp năng lượng cho hộ gia đình, doanh nghiệp. Liên hệ để được khảo sát và báo giá trọn gói.
