Ngày: 26/10/2026.
Ngày: 24/10/2026.
Robot hoạt động hiệu quả nhất trong phòng thí nghiệm hoặc môi trường được kiểm soát như nhà máy. Khi được yêu cầu tự động hóa các công việc ngoài trời, phạm vi ứng dụng thu hẹp dần theo số lượng biến số phải đối mặt. Chính vì vậy, công trường xây dựng vẫn là nơi sử dụng nhiều lao động thủ công và khó tiếp cận bằng robot.
Công trường điện mặt trời – môi trường thử nghiệm lý tưởng
Trong số các loại công trường, công trình điện mặt trời có thể chấp nhận mức độ tự động hóa cao hơn nhờ bố cục đều đặn và về bản chất chỉ nằm trên hai chiều. Trên nhiều dự án điện mặt trời quy mô tiện ích, việc đặt các móng nặng và thậm chí lắp ống hệ thống theo dõi (tracker) đã được tự động hóa một phần trong nhiều năm. Mục tiêu then chốt của các triển khai này là để robot đảm nhận những công việc nặng nhọc hơn: vận chuyển vật liệu và lắp đặt lặp đi lặp lại trong mọi điều kiện thời tiết.
Gần đây hơn, các công ty khởi nghiệp về robot đã phát triển công nghệ để đặt panel và thậm chí thực hiện những công việc hoàn thiện đòi hỏi sự khéo léo. Một số doanh nghiệp trong lĩnh vực này đã nhận được khoản đầu tư đáng kể cùng các hợp đồng từ các nhà thầu thiết kế – mua sắm – thi công (EPC).
Gritt Robotics và chiến lược "nâng cấp" thiết bị sẵn có
Công ty Gritt Robotics đặt trụ sở tại California tập trung hoàn toàn vào xây dựng điện mặt trời quy mô lớn, với phương pháp nâng cấp các thiết bị xây dựng thương mại bằng hệ điều khiển máy tính tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm tăng tính linh hoạt và hỗ trợ cả quản lý công trường. Mới đây, Gritt công bố đã triển khai hệ thống robot xây dựng tại các công trình điện mặt trời do EPC Burns & McDonnell vận hành. Theo công ty, họ đang hợp tác với ba nhà thầu EPC điện mặt trời thuộc top 10 để lắp đặt sáu triệu panel trong hai năm tới, với tổng công suất khoảng 2,8 GW.
Đồng sáng lập kiêm CEO của Gritt, Puneet Puri, chia sẻ với pv magazine USA rằng các công trình điện mặt trời quy mô lớn là "bản lĩnh" tuyệt vời để thử nghiệm công nghệ robot hỗ trợ AI của công ty.
“Làm việc ngoài trời là điều khó khăn,” Puri nói. “Ngoài trời sẽ có rất nhiều biến số. Luận điểm của chúng tôi là điện mặt trời mang đến một ví dụ về công trường có nhiều bước nặng nhọc, lặp lại và vận chuyển vật liệu có thể tự động hóa. Đồng thời, vì làm việc ngoài trời, chúng ta có thể giải quyết các khía cạnh của môi trường động. Chúng ta có thể xây dựng một lớp trí tuệ hiểu được những thách thức tại công trường, như hố đào đang mở, người qua lại, vật liệu có thể dính tuyết, mưa hay bụi, ánh sáng thay đổi.”
Như vậy, xây dựng điện mặt trời quy mô lớn hội tụ đúng sự kết hợp giữa tính đều đặn và tính biến động, nơi một robot với lớp biểu diễn chung phù hợp có thể được huấn luyện cho từng nhiệm vụ riêng trong các điều kiện khác nhau. Về dài hạn, Gritt dự định áp dụng những bài học từ các công trình điện mặt trời sang xây dựng trung tâm dữ liệu và các dự án hạ tầng khác.
Nhiều công việc lặp lại hơn là chỉ khuân vác
Puri cũng cho biết điện mặt trời có rất nhiều công việc lặp lại ngoài việc nâng vật nặng, có thể áp dụng cho các loại hình xây dựng khác, như buộc cốt thép, siết bulông hay đi dây cáp. Tất cả chỉ là vấn đề huấn luyện. Một điểm nổi bật trong cách tiếp cận phần mềm và học máy của Gritt là hầu như mọi loại xe xây dựng hay tay robot đều có thể được nâng cấp để tự động thực hiện các nhiệm vụ chuyên biệt.
“Caterpillar và Bobcat biết cách chế tạo xe tốt,” Puri nói. “Tương tự, Kawasaki, FANUC và KUKA biết cách chế tạo robot tốt. Tại sao chúng ta phải phát minh lại các nền tảng cơ sở vốn đã hoạt động trong nhiều trường hợp ở những môi trường khắc nghiệt nhất? Chúng tôi tập trung viết bộ não phù hợp để điều khiển chúng thực hiện công việc một cách an toàn và lặp lại.”
Học từ công trường này sang công trường khác
Về khía cạnh huấn luyện, đồng sáng lập kiêm Giám đốc công nghệ của Gritt, Vishal Dugar, cho pv magazine USA biết rằng giống như con người, AI xây dựng khả năng nhận diện các mẫu hình, những điểm tương đồng trong cách vận hành từ công trường này sang công trường khác.
“Khi một người học cách sử dụng một công cụ cụ thể ở một công việc, những kỹ năng đó được giữ nguyên,” Dugar nói. “AI cũng học như vậy. Nó nhận diện tất cả các mẫu hình tương tự có thể tái sử dụng để việc học công việc tiếp theo nhanh hơn nhiều.”
Cả Puri và Dugar đều là cựu sinh viên Viện Robot học tại Đại học Carnegie Mellon (CMU). Các thành viên khác trong ban lãnh đạo của Gritt cũng xuất thân từ CMU, MIT hoặc các trung tâm nghiên cứu và ứng dụng tự động hóa khác. Đã có thời kỳ robot ngoài thực địa phải được chế tạo riêng và các chuyên gia trực tiếp dẫn dắt để thực hiện những chức năng cụ thể, dù là lặn xuống núi lửa ở Nam Cực hay khảo sát di tích Chernobyl. Giờ đây, robot đang đứng trước ngưỡng cửa đảm nhận đa dạng nhiệm vụ, được "gia sư" hướng dẫn thay vì bị kỹ thuật viên "trông chừng".
Bối cảnh thiếu hụt lao động ngành điện mặt trời
Như đã đề cập, nếu công ty coi môi trường xây dựng phi cấu trúc là "biên giới mới" của AI vật lý, thì các dự án điện mặt trời quy mô lớn đang chứng minh là nơi thử nghiệm xuất sắc. Không chỉ vì quy trình dựng dàn pin tương đối đơn giản. Ngành này đang báo hiệu nhu cầu về lao động và cảnh báo tình trạng thiếu hụt ngày càng tăng. Theo các báo cáo ngành gần đây, đang thiếu 53.000 lao động để hoàn thành các dự án đang triển khai. Một số ước tính cho rằng 41% công nhân xây dựng trên toàn quốc sẽ nghỉ hưu vào năm 2031.
Khi cuộc cạnh tranh giành công nhân xây dựng ngày càng gay gắt, các nhà thầu EPC phải điều động và hỗ trợ nhân sự cho các dự án ở vùng xa xôi, nơi chỗ ở khan hiếm. Nếu tình trạng này xảy ra với các dự án điện mặt trời quy mô lớn, nó cũng sẽ áp dụng cho các trung tâm dữ liệu và dự án hạ tầng khác đang vấp phải sự phản đối tại khu vực đông dân cư.
“Sứ mệnh của công ty là giúp nền văn minh xây dựng hạ tầng nhanh chóng,” Puri khẳng định. “Một phần lớn tầm nhìn của chúng tôi là giúp tạo ra lực lượng lao động của ngày mai. Đó không phải là lực lượng lao động làm những việc giống nhau theo cùng một cách. Đó là những người có thể sử dụng các công cụ chúng tôi đang phát triển để khuếch đại những gì họ làm được.”
Nguồn: https://www.pv-magazine.com/2026/10/24/gritt-robotics-brings-ai-assisted-robotics-to-bolster-shrinking-solar-workforce/ — PV Magazine (bản dịch tiếng Việt).
Xem tiếp
- Hợp đồng dài hạn và kỳ vọng cao hơn định hình lại thị trường vận hành bảo trì điện mặt trời Ấn Độ
- NLTT Việt Nam tuần 43/2026: Thủ tướng chốt hạn 31/12 cho chính sách hỗ trợ điện mặt trời mái nhà
- Ắc quy xe điện tái sử dụng đang cung cấp 28 MWh dịch vụ lưới điện cho ERCOT
- Dự án điện mặt trời kết hợp lưu trữ mang đến khả năng chống chịu mới cho khu bảo tồn thổ dân tại California
- Hệ thống lưu trữ năng lượng dung lượng 3,75 MWh được lắp đặt trong nhà tại tòa nhà nhà ở giá rẻ ở New York
Chuyên gia giải pháp điện mặt trời & lưu trữ năng lượng cho doanh nghiệp, hộ gia đình.
Zalo: 0904 686 673 · maiphuongsolar@mpse.com.vn
