Ngày: 20/10/2026.
Ngày: 17/10/2026.
Gần một triệu việc làm điện mặt trời ở châu Âu: bằng chứng về sức hút, nhưng chưa phải bằng chứng về khả năng giữ người
Theo EU Solar Jobs Report 2026 do SolarPower Europe công bố, ngành điện mặt trời và lưu trữ năng lượng châu Âu đã chạm mốc gần một triệu việc làm trong năm 2025. Đó là con số đáng ăn mừng. Tuy nhiên, các thống kê về việc làm mới chỉ cho biết ngành sử dụng bao nhiêu người, mà gần như không phản ánh được ai ở lại, ai được thăng tiến và ai lặng lẽ rời đi.
Khảo sát trải rộng 22 quốc gia: đổi câu hỏi, đổi câu trả lời
Chính vì lẽ đó, thay vì tiếp tục bàn về tỷ lệ đại diện, tổ chức Women in Solar+ Europe (WiSEu) đã chọn hướng tiếp cận khác khi tham gia đóng góp cho báo cáo năm nay. Bài phân tích mang tên Beyond representation: what actually keeps women in Solar+ được xây dựng từ khảo sát phụ nữ làm việc trong mạng lưới của WiSEu tại 22 quốc gia châu Âu. Câu hỏi đặt ra không còn là "có bao nhiêu phụ nữ làm trong ngành điện mặt trời", mà là một câu khó hơn nhiều: điều gì đưa họ đến, điều gì khiến họ gắn bó, và điều gì đẩy họ ra đi?
Tỷ lệ nghỉ việc dự kiến cao ngay khi ngành chuẩn bị thu hẹp
Một trong những phát hiện đáng lo ngại nhất của khảo sát nằm ở phía giữ chân nhân sự: gần bốn trên mỗi mười người trả lời cho biết họ có khả năng tìm kiếm vị trí công việc mới trong vòng 12 tháng tới. Thời điểm này càng nhạy cảm hơn khi chính báo cáo của SolarPower Europe dự báo tổng số việc làm điện mặt trời sẽ thu hẹp dần về phía năm 2030, trong khi tình trạng thiếu hụt nhân sự vẫn kéo dài ở những vị trí then chốt. Trong bối cảnh đó, mỗi nhân sự giàu kinh nghiệm và tâm huyết rời bỏ ngành đều là một tổn thất mà lĩnh vực này không thể chấp nhận.
"Năng lượng tái tạo là ngành truyền cảm hứng để người ta gia nhập, nhưng riêng cảm hứng thì không đủ để giữ chân họ. Muốn có lực lượng lao động đa dạng và bền vững, tổ chức phải tạo ra môi trường nơi con người phát triển được sự nghiệp, nhìn thấy những hình mẫu mà họ tự thấy mình trong đó, và cảm nhận được sự hậu thuẫn thực sự từ một đội ngũ lãnh đạo mạnh mẽ, bao trùm", Zoraida Bejarano, Giám đốc Nhân tài tại NextEnergy Group, nhận định.
Vì sao họ đến, và vì sao họ ở lại
Kết quả khảo sát xác nhận một điều mà nhiều người trong ngành đã cảm nhận từ lâu: sứ mệnh chính là nam châm hút phụ nữ về với điện mặt trời — cơ hội đóng góp cho hành động khí hậu và tiến trình chuyển đổi năng lượng. Nói cách khác, ở khâu tuyển dụng, sức hút của ngành đang phát huy tác dụng rõ rệt.
Nhưng sứ mệnh không thể nuôi người mãi mãi. Một khi đã bước vào trong, điều mà nhân sự quan tâm sẽ dịch chuyển sang trải nghiệm nơi làm việc hằng ngày: cơ hội thăng tiến, sự linh hoạt thực chất, một tổ chức vận hành ổn định, chế độ lương thưởng công bằng và văn hóa bao trùm. Kết luận của WiSEu vì vậy rất gọn gàng: phụ nữ gia nhập Solar+ vì sứ mệnh, còn việc họ ở lại hay ra đi hoàn toàn phụ thuộc vào nhà tuyển dụng.
"Mục đích không thể thay thế một người quản lý luôn ủng hộ bạn. Đến một lúc nào đó, nhà tuyển dụng phải thực sự đáp lại kỳ vọng đó", Carmen Madrid, nhà sáng lập WiSEu, khẳng định.
Được lắng nghe hôm nay, nhưng bâng khuâng về ngày mai
Không phải mọi tín hiệu đều đáng buồn. Phụ nữ trong các ngành Solar+ phần lớn cảm thấy mình có tiếng nói: họ tự tin đóng góp ý tưởng và thậm chí phản biện trực tiếp với đồng nghiệp cấp cao. Vấn đề bắt đầu lộ diện ở các nấc thang cao hơn của bậc thang sự nghiệp — sự tự tin sụt giảm khi đề cập tới việc hiểu rõ con đường thăng tiến như thế nào, có được tiếp cận cơ hội một cách công bằng hay không, và có nhìn thấy những người phụ nữ giống mình trong đội ngũ lãnh đạo cấp cao hay không.
Nghiêm trọng hơn, nhiều người trả lời mô tả hiện tượng "hình phạt làm mẹ" (motherhood penalty): chính sách trên giấy tờ có thể rất đẹp, nhưng văn hóa thực tế lại khiến sự nghiệp của những người thực sự sử dụng các chính sách đó bị chậm lại.
"Doanh nghiệp không chỉ cần cập nhật chính sách trên giấy, mà còn phải đưa chính sách vào thực tiễn — từ linh hoạt hóa các tình huống cần sự điều chỉnh như nghỉ phép nuôi con hay giờ làm co giãn, đến bảo đảm mọi người có cơ hội bình đẳng trong phát triển và thăng tiến nghề nghiệp", Maria Sabella, Nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc Enlight Energy Services, nhấn mạnh.
Lãnh đạo là đòn bẩy lớn nhất
Khi được hỏi thay đổi duy nhất nào sẽ tạo nên khác biệt lớn nhất, câu trả lời của những người phụ nữ trong ngành lại bất ngờ thống nhất: gần một nửa người tham gia khảo sát chỉ thẳng vào chất lượng lãnh đạo — quản lý tốt hơn, nhiều phụ nữ xuất hiện hơn ở các vị trí cấp cao, và khả năng tiếp cận các chương trình kèm cặp (mentorship) lẫn bảo trợ (sponsorship). Nói cách khác, điều họ cần không phải thêm các chiến dịch tuyển dụng, mà là sự lãnh đạo tốt hơn dành cho chính những con người hiện diện trong tổ chức.
"Phụ nữ cần tiêu chí thăng tiến minh bạch, kế hoạch phát triển được theo dõi đến cùng và quy trình kế nhiệm khách quan, dựa trên bằng chứng, không phụ thuộc vào việc ai tình cờ có mặt trong phòng họp. Khi việc thăng tiến được thiết kế chủ động thay vì phó mặc cho may rủi, người tài — bất kể giới tính — sẽ không phải băn khoăn liệu mình có con đường đi lên hay không, bởi họ nhìn thấy nó", Joanna Thorpe, Trưởng bộ phận Con người và Nhân tài tại Sonnedix, phân tích.
"Tôi tin rằng lãnh đạo mạnh bắt đầu từ việc nhận ra tiềm năng nơi con người, đôi khi trước cả khi chính họ nhìn ra điều đó. Với phụ nữ trong ngành điện mặt trời và lưu trữ năng lượng, những nhà lãnh đạo biết mở cửa, trân trọng đa dạng góc nhìn và trao quyền cho nhân tài có thể tạo nên khác biệt then chốt", Aga Michalak, Trưởng bộ phận Marketing và ESG khu vực châu Âu tại Jinko, chia sẻ.
Ngành không thiếu người đến, ngành thiếu câu trả lời cho "điều gì xảy ra tiếp theo"
Thông điệp cốt lõi mà WiSEu muốn gửi gắm là: ngành này không gặp vấn đề ở khâu tuyển dụng. Ngành này đang có vấn đề với "điều gì xảy ra tiếp theo". Những doanh nghiệp muốn giữ lại nhân tài mà họ đã bỏ nhiều công sức thu hút, cần đối xử với việc giữ chân và thăng tiến một cách chủ động, nghiêm túc ngang với việc tuyển dụng:
- Theo dõi
Nguồn: https://www.pv-magazine.com/2026/10/17/beyond-recruitment-what-really-keeps-women-in-solar/ — PV Magazine (bản dịch tiếng Việt).
Xem tiếp
- NLTT Việt Nam tuần 42/2026: đề xuất thay 178.000 tỷ đồng điện khí LNG bằng tổ hợp NLTT và BESS
- Modi Energy ra mắt gói điện mặt trời kết hợp lưu trữ năng lượng không cần chi phí trả trước tại Đan Mạch
- EcoFlow ra mắt hệ thống lưu trữ năng lượng 5 kWh mới
- Pháp định rõ điều khoản phiên đấu giá công suất dài hạn
- NLTT Việt Nam tuần 41/2026: đàm phán giá 172 dự án sau thanh tra, thủy điện tích năng và BESS tăng tốc
🌱 MPSE — Mai Phương Solar
Chuyên gia giải pháp điện mặt trời & lưu trữ năng lượng cho doanh nghiệp, hộ gia đình.
Zalo: 0904 686 673 · maiphuongsolar@mpse.com.vn
