Ngày: 04/10/2026.
Số 6 trong loạt bài hằng tuần của Mai Phương Solar tóm tắt diễn biến năng lượng tái tạo (NLTT) Việt Nam. Tuần 40/2026 (28/9–4/10) có mạch chính sách rõ rệt: Bộ Công Thương chính thức lấy ý kiến bốn bộ về kiến nghị thay khung giá cho các dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp – nhóm 85 dự án mà tới nay 32 cái vẫn chưa gửi hồ sơ đàm phán. Về vận hành, EVNNPC đóng điện liền 5 hệ thống lưu trữ BESS tại Lạng Sơn trong một tháng và thiết lập cơ chế phối hợp điều độ với NSMO; các địa phương tiếp tục duyệt dự án mới với đợt 310 MW tại Đắk Lắk; trong khi Vestas công bố lô 16 tuabin đầu tiên thuộc nhóm dự án điện gió triển khai theo Quy hoạch điện VIII.
1. Gỡ vướng giá 85 dự án chuyển tiếp: Bộ Công Thương lấy ý kiến bốn bộ
Bộ Công Thương vừa gửi Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng văn bản lấy ý kiến về kiến nghị tháo gỡ vướng mắc giá điện cho các dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp – nhóm 85 dự án và phần dự án tổng công suất 4.735,4 MW đã ký hợp đồng mua bán điện với EVN nhưng không đáp ứng điều kiện hưởng giá FIT, phải đàm phán theo khung giá chuyển tiếp ban hành năm 2023. Tính đến tháng 9/2026, 53 dự án đã gửi hồ sơ đàm phán, trong đó 39 dự án thống nhất giá chính thức và ký hợp đồng sửa đổi, bổ sung với EVN; 7 dự án đang đàm phán; 7 dự án đã đàm phán nhưng chủ đầu tư đề nghị tạm dừng để rà soát thông số; 32 dự án chưa gửi hồ sơ, gồm 17 dự án có văn bản đề nghị chưa đàm phán để hoàn thiện tài liệu và 15 dự án chưa phản hồi – EPTC đã gửi văn bản nhắc lần thứ sáu.
Trọng tâm tranh luận là mốc thời gian tính giá. Các nhà đầu tư cho rằng hợp đồng mua bán điện ký từ 2020–2021 chỉ phản ánh bước chuẩn bị, trong khi nhiều dự án đến nay vẫn chưa được giao đất, chưa khởi công, phải điều chỉnh chủ trương đầu tư và tổng mức đầu tư; dùng hồ sơ lập từ 2020–2021 cộng khung giá 2023 để định giá dự án thực hiện năm 2026 sẽ không phản ánh đúng vốn đầu tư. Phương án đề xuất: dự án chưa được giao hoặc cho thuê đất tại thời điểm quy định có hiệu lực được ký lại hợp đồng theo khung giá trần hằng năm do Bộ Công Thương ban hành tại thời điểm ký lại; nếu không được chấp thuận thì xây dựng khung giá mới thay khung 2023 cho các dự án chưa có quyết định giao đất. Về phía EVN, EPTC cho thấy vướng mắc nằm ở hồ sơ – nhiều dự án chuyển qua nhiều nhà đầu tư khiến tài liệu giai đoạn đầu thiếu đồng bộ – và dự kiến hoàn tất đàm phán nhóm 7 dự án trong quý IV/2026.
Vì sao đáng chú ý: đây là lần đầu tiên kiến nghị đổi mốc tính giá của nhóm dự án chuyển tiếp được đưa vào quy trình chính thức lấy ý kiến đa bộ, nghĩa là vấn đề đã chuyển từ trao đổi báo chí sang luồng xử lý văn bản. Nếu phương án "giá theo thời điểm ký lại" được chấp thuận, logic định giá dự án NLTT sẽ thay đổi từ thời điểm ký hợp đồng đầu tiên sang thời điểm dự án thực sự triển khai – điều quan trọng hơn nhiều so với việc điều chỉnh một vài xu cho 85 dự án, vì nó đặt tiền lệ cho cách xử lý các vướng mắc tương tự trong tương lai. Con số 32 dự án chưa gửi hồ sơ cũng cho thấy hai vấn đề chồng nhau: một phần do hồ sơ thiếu đồng bộ như EPTC nêu, nhưng động cơ "chờ khung giá mới rồi mới nộp" của nhà đầu tư cũng là yếu tố thực tế mà cơ quan quản lý sẽ phải tính tới khi thiết kế khung giá mới.
2. BESS ra dải biên giới: EVNNPC đóng điện 5 trạm biến áp tại Lạng Sơn trong một tháng
Trong tháng 9/2026, Ban Quản lý dự án Xây dựng điện miền Bắc – BA3 (thuộc EVNNPC) lần lượt hoàn thành đóng điện 5 dự án lắp đặt hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) tại các trạm biến áp 110 kV trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn: Lộc Bình ngày 10/9 (49,6 tỷ đồng), Tràng Định ngày 12/9 (49,7 tỷ đồng), Hữu Lũng ngày 14/9 (49,8 tỷ đồng), Đồng Đăng ngày 20/9 (49,7 tỷ đồng) và Đồng Mỏ ngày 26/9 (86,1 tỷ đồng). Các hệ thống này đáp ứng công suất phụ tải đỉnh, giảm nguy cơ quá tải thiết bị và sự cố lưới điện khu vực. Trước đó trong giai đoạn 1 của chương trình BESS 530 MW tại 83 trạm biến áp, EVNNPC đã hoàn thành 35 MW tại 6 trạm ở Bắc Ninh (tháng 8), hệ thống 5 MW/10 MWh tại Ninh Bình (21/8) và trạm 110 kV Cửu Long ở Hải Phòng. Ngày 28/9, EVNNPC và Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) họp thống nhất cơ chế phối hợp vận hành hệ thống lưu trữ, gắn với công tác quản trị phụ tải miền Bắc.
Vì sao đáng chú ý: nhịp đóng điện trung bình một trạm mỗi 4–5 ngày cho thấy quy trình triển khai BESS của BA3 đã chuẩn hóa gần như dây chuyền – từ khảo sát, thiết kế đến lắp đặt và đóng điện, khác hẳn hình ảnh dự án thí điểm chậm trễ những năm trước. Việc dồn 5 trạm vào một tỉnh biên giới như Lạng Sơn cũng là tín hiệu thiết kế đáng chú ý: nơi cuối lưới, đường dây dài và mỏng, BESS tại trạm biến áp có thể thay cho việc nâng cấp tuyến truyền tải truyền thống vốn tốn kém và mất thời gian lâu hơn nhiều. Mức đầu tư ~50 tỷ đồng mỗi trạm biến áp 110 kV là mốc tham chiếu chi phí cụ thể đầu tiên công khai ở quy mô loạt, rất hữu ích cho các nhà đầu tư đang tính toán BESS cho riêng mình. Cuối cùng, cuộc họp EVNNPC – NSMO ngày 28/9 cho thấy lưu trữ đã bước vào giai đoạn "điều độ thật": khi NSMO – đơn vị vận hành thị trường – ngồi lại thống nhất quy trình phối hợp, dữ liệu vận hành tích lũy từ đó chính là chất liệu để sau này chuẩn hóa dịch vụ hệ thống cho BESS bên thứ ba.
3. Đắk Lắk duyệt 310 MW điện gió, điện mặt trời cuối tháng 9; ENERTRAG đẩy dự án 55 MW tại Bắc Ninh
Ngày 29/9, UBND tỉnh Đắk Lắk chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư cho 2 nhà máy điện gió tổng 200 MW, hơn 7.700 tỷ đồng: Easin 1 (100 MW, gần 3.869 tỷ đồng, tại xã Krông Búk và Cư Pơng) và Krongbuk 3 (100 MW, hơn 3.835 tỷ đồng, tại Krông Búk, Cư Pơng và Ea Khăl). Cả hai đều dùng 16 tuabin công suất 6,25 MW mỗi máy, sử dụng hơn 34 ha đất có thời hạn và hơn 12,3 ha đất tạm thời, thời hạn hoạt động 50 năm, hoàn thành trong 16 tháng kể từ khi được giao đất; nhà đầu tư là CTCP Đầu tư Phát triển Năng lượng Gia Lai với tỷ lệ vốn tự có khoảng 15%. Về điện mặt trời, tỉnh lần lượt chọn CTCP Solar Tân Lập làm nhà đầu tư Nhà máy Tây Hòa 1 (50 MW, gần 980 tỷ đồng, 50 ha, ngày 22/9) và CTCP Solar Suối Bạc làm nhà đầu tư Nhà máy Tây Hòa 2 (60 MW, 1.150 tỷ đồng, trong đó khoảng 55 ha đặt tấm pin trên mặt nước hồ thủy lợi Suối Vực); cả hai có thời gian triển khai 18 tháng. Ở chiều Bắc, ngày 1/10, Tập đoàn ENERTRAG (Đức) làm việc với tỉnh Bắc Ninh về hai nhà máy điện gió Bắc Giang 1 và Bắc Giang 2 trên địa bàn; riêng Bắc Giang 2 do liên danh ENERTRAG SE và ENERTRAG Việt Nam đầu tư hơn 2.100 tỷ đồng, công suất 55 MW, dự kiến phát điện thương mại quý III/2028.
Vì sao đáng chú ý: đợt duyệt này tiếp nối làn sóng chủ trương đầu tư ở Hà Tĩnh, Quảng Trị, Cà Mau đã ghi nhận trong các số trước, nhưng có ba chi tiết mới. Thứ nhất, hai nhà máy điện gió Đắk Lắk chọn tuabin 6,25 MW – cỡ trung thay vì 8 MW như REE vừa dựng tại Vĩnh Long: với vùng gió trung bình Tây Nguyên và địa hình đồi, giảm cỡ máy để tăng số vị trí đôi khi lại tối ưu về chi phí móng, logistics và vận hành, cho thấy thị trường đang phân hóa công nghệ theo điều kiện từng vùng thay vì chạy theo "công suất mỗi máy càng lớn càng tốt". Thứ hai, Tây Hòa 2 dành 55/60 ha đặt pin trên mặt nước hồ thủy lợi hiện hữu – mô hình tận dụng mặt nước đang được nhân rộng vì không chiếm đất nông nghiệp. Thứ ba, cấu trúc vốn 15% vốn tự có của nhóm dự án Gia Lai cho thấy nhà đầu tư nội địa cỡ vừa vẫn phụ thuộc lớn vào vay tín dụng, nên độ nhạy với khung giá bán điện rất cao – nối trực tiếp về nội dung phần 1: khung giá minh bạch chính là thứ quyết định các dự án kiểu này khởi công hay tiếp tục nằm chờ.
4. Vestas mở lô 16 tuabin V163 đầu tiên theo Quy hoạch điện VIII
Vestas vừa ký hợp đồng cung cấp 16 tuabin V163 thuộc nền tảng 4 MW cho hai dự án điện gió tại miền Trung Việt Nam, kèm hợp đồng dịch vụ vận hành Active Output Management 5000 (AOM 5000) thời hạn 20 năm. Theo Vestas, hai dự án thuộc Quy hoạch điện VIII và nằm trong nhóm các dự án điện gió đầu tiên đang được triển khai theo quy hoạch này; tên khách hàng chưa được công bố. V163 có đường kính rotor 163 m – lớn nhất trong số các mẫu tuabin Vestas đã triển khai tại Việt Nam – kết hợp chiều cao tâm rotor 155 m được thiết kế riêng theo điều kiện từng địa điểm nhằm tăng sản lượng điện. Trên toàn cầu, nền tảng 4 MW của Vestas có hơn 88 GW công suất lắp đặt; riêng tại Việt Nam, các tuabin thuộc nền tảng này đã đạt khoảng 1,6 GW. Các cấu kiện dự kiến bắt đầu vận chuyển về Việt Nam trong năm 2027, sau đó lắp đặt, chạy thử và đưa vào vận hành.
Vì sao đáng chú ý: đây là một trong những hợp đồng cung cấp thiết bị đầu tiên được ký cho nhóm dự án điện gió thế hệ Quy hoạch điện VIII – bằng chứng rằng chuỗi cung ứng quốc tế bắt đầu quay lại thị trường Việt Nam sau giai đoạn chờ khung giá và quy hoạch. Điểm kỹ thuật đáng nhớ là hướng thiết kế: giữ công suất danh định 4 MW nhưng phóng đường kính rotor lên 163 m nghĩa là tăng diện tích quét gió thay vì tăng công suất máy – cách khai thác triệt để vùng gió trung bình, vốn chiếm phần lớn tiềm năng còn lại trên đất liền Việt Nam. Hợp đồng dịch vụ 20 năm cũng là tín hiệu dài hạn: nhà sản xuất không chỉ bán thiết bị mà cam kết duy trì hiệu suất hai thập kỷ, đồng thời duy trì nhu cầu nhân lực dịch vụ điện gió tại khu vực miền Trung – yếu tố quan trọng để hình thành đội ngũ vận hành nội địa.
Tin nhanh: EVN làm rõ trạm sạc xe điện thuộc đối tượng mua bán điện trực tiếp
Giải đáp đề nghị của EVNSPC, EVN xác định trạm, trụ sạc điện và tủ đổi pin xe điện phục vụ kinh doanh dịch vụ sạc thuộc đối tượng áp dụng cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) qua lưới điện quốc gia theo điểm b khoản 2 Điều 2 Nghị định 57/2025 (sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 243/2026); pháp luật hiện hành không đặt thêm yêu cầu riêng về tổng công suất của trạm sạc hay tính độc lập của phụ tải. Điều kiện còn lại là thuộc khách hàng sử dụng điện lớn và đấu nối từ 22 kV trở lên. Bối cảnh là thị trường xe điện tăng rất nhanh: 7 tháng đầu 2026 có 513.742 xe máy điện bán ra (tăng 97,2% cùng kỳ) và khoảng 127.000 ô tô điện. Với nhà đầu tư trạm sạc, đây là cửa ngỏ để tự ký hợp đồng mua điện xanh trực tiếp từ nhà máy NLTT – và cũng là lý do các tổ hợp trạm sạc tích hợp điện mặt trời kèm lưu trữ bắt đầu có bài toán kinh tế rõ ràng hơn.
Ý nghĩa cho doanh nghiệp và hộ dùng điện
Ba dòng chảy của tuần này – khung giá cho dự án chuyển tiếp, BESS ở cấp trạm biến áp, và luồng đầu tư mới tại địa phương – đều hội tụ về một câu hỏi kinh doanh: chi phí và giá bán điện ngày càng được quyết định bởi thời điểm và cách vận hành, không chỉ bởi công suất lắp đặt.
- Chủ đầu tư dự án chuyển tiếp: nên rà soát ngay trạng thái hồ sơ của mình so với bốn nhóm 39/7/7/32 nêu trên. Kết quả lấy ý kiến bốn bộ trong thời gian tới có thể mở lại cơ hội ký giá theo khung mới cho dự án chưa giao đất, nhưng chỉ có dự án nào hồ sơ đồng bộ, thông số đầu tư được thẩm định chặt chẽ mới tận dụng được – bài học từ 15 dự án không phản hồi EPTC là cảnh tỉnh về chi phí chần chừ.
- Doanh nghiệp khu công nghiệp và nhà đầu tư hạ tầng sạc: BESS dạng trạm biến áp 110 kV mức ~50 tỷ đồng mỗi trạm đã có giá tham chiếu công khai; các đơn vị đang tính toán cắt đỉnh phụ tải hoặc tổ hợp trạm sạc + điện mặt trời + lưu trữ nay có thêm căn cứ đầu tư đáng tin cậy. Việc trạm sạc đủ điều kiện DPPA qua lưới từ mức điện áp 22 kV trở lên cũng cho phép thiết kế mô hình kinh doanh điện xanh cho riêng trạm sạc của mình.
- Hộ gia đình: các diễn biến giá bán điện tuần này chưa chạm trực tiếp tới hóa đơn sinh hoạt, nhưng đang định hình lại toàn bộ bối cảnh: khi giá theo giờ (dự thảo sửa Luật Điện lực, đã theo dõi ở số 5) gặp nguồn phân tán kèm lưu trữ ngày càng rẻ, hệ thống mái nhà + pin của hộ gia đình sẽ là bên hưởng lợi cấu trúc. Gia đình đang cân nhắc đầu tư nên theo dõi số tới: nếu Luật Điện lực được thông qua, quyết định kích cỡ pin lưu trữ sẽ cần tính theo biên độ giá giữa các khung giờ, không chỉ theo nhu cầu buổi tối.
Tuần tới theo dõi gì
- Kết luận của bốn bộ về kiến nghị áp khung giá mới cho dự án chuyển tiếp chưa được giao đất – biến số lớn nhất cho 4.735,4 MW đang treo.
- EPTC hoàn tất đàm phán nhóm 7 dự án trong quý IV/2026 và tiến độ xử lý 32 dự án chưa gửi hồ sơ.
- Kết quả đợt đóng điện 8 hệ thống BESS còn lại tại Ninh Bình đúng hẹn cuối tháng 9, cùng các trạm tiếp theo của giai đoạn 1 (305 MW/47 trạm).
- Diễn biến Quốc hội với dự luật sửa đổi Luật Điện lực, đặc biệt biểu giá điện sinh hoạt theo giờ.
- Danh tính hai dự án miền Trung nhận 16 tuabin V163 của Vestas và lộ trình logistics cấu kiện về Việt Nam trong năm 2027.
Nguồn
- Tiền Phong, Soha, Dân trí (28–29/9) – Bộ Công Thương lấy ý kiến 4 bộ về giá điện 85 dự án chuyển tiếp; số liệu 39/7/7/32 dự án; đề xuất khung giá theo thời điểm ký lại; EPTC dự kiến hoàn tất 7 dự án quý IV/2026
- Tạp chí Năng lượng Việt Nam (29/9) – EVNNPC/BA3 đóng điện 5 dự án BESS tại 5 trạm biến áp 110 kV Lạng Sơn trong tháng 9, mức vốn từng trạm; cuộc họp EVNNPC – NSMO ngày 28/9 về phối hợp vận hành lưu trữ
- Vietstock (1/10) – Đắk Lắk chấp thuận 4 dự án 310 MW hơn 9.800 tỷ đồng cuối tháng 9: Easin 1, Krongbuk 3, Tây Hòa 1, Tây Hòa 2 và thông tin nhà đầu tư
- VietnamFinance, Báo Đầu tư (3/10) – ENERTRAG làm việc tỉnh Bắc Ninh 1/10; nhà máy điện gió Bắc Giang 2 công suất 55 MW, hơn 2.100 tỷ đồng, phát điện thương mại quý III/2028
- PetroTimes, Kinh tế Xây Dựng (2/10) – Vestas ký hợp đồng 16 tuabin V163 nền tảng 4 MW cho 2 dự án miền Trung thuộc Quy hoạch điện VIII, dịch vụ AOM 5000 trong 20 năm
- VietNamNet, Vietstock (1–2/10) – EVN làm rõ tiêu chí xác định trạm, trụ sạc, tủ đổi pin xe điện thuộc đối tượng DPPA theo Nghị định 57/2025 và 243/2026
Bài liên quan
- NLTT Việt Nam tuần 39/2026: EVNNPC làm chủ công nghệ BESS, tuabin lớn nhất Đông Nam Á dựng tại Vĩnh Long (số 5)
- Tin năng lượng Việt Nam – cập nhật hằng tuần trên mpse.com.vn
Bài viết thuộc loạt “NLTT Việt Nam tuần” bởi Mai Phương Solar – đơn vị tư vấn, cung cấp thiết bị điện mặt trời, pin lưu trữ (BESS) và giải pháp năng lượng cho hộ gia đình, doanh nghiệp. Liên hệ để được khảo sát và báo giá trọn gói.
