Trump chính thức khuất phục trước điện mặt trời (thật bất ngờ!)

Ngày: 15/10/2026.

Ngày: 07/10/2026.

Một quan chức cấp cao của chính quyền Tổng thống Donald Trump đã thay mặt ông cắt băng khánh thành nhà máy mô-đun điện mặt trời mới tại Humble, bang Texas vào ngày 6/10 — sự kiện đáng chú ý vì nó đến từ một chính phủ từng liên tục gây khó khăn cho ngành điện mặt trời Mỹ. Chủ nhân nhà máy là TOYO, startup sản xuất pin mặt trời có gốc Nhật Bản, và bữa tiệc khánh thành có sự góp mặt của Thứ trưởng Bộ Thương mại Jeffrey I. Kessler.

Thương vụ "nhảy cóc" vào Texas của công ty Nhật

TOYO mới thành lập từ năm 2022 nhưng hành động rất nhanh. Tháng 11/2024, công ty mua lại nhà máy mô-đun tại Texas từ Solar Alliance, biến mình thành một trong những nhà sản xuất pin mặt trời có nhà máy tại Mỹ chỉ sau hai năm ra đời. "Thương vụ thâu tóm là bước tiến quan trọng trong chiến lược thiết lập chỗ đứng sản xuất tại Hoa Kỳ của TOYO, bổ sung cho hoạt động sản xuất hiện có của chúng tôi tại Việt Nam và Ethiopia", lãnh đạo công ty chia sẻ lúc hoàn tất thương vụ.

Với lời cam kết "xây dựng chuỗi cung ứng điện mặt trời toàn cầu vững mạnh, phục vụ thị trường Mỹ và các khu vực khác một cách hiệu quả và cạnh tranh trong bối cảnh chính sách luôn biến động", TOYO cho thấy mình đặt cược vào Mỹ bất chấp sự bất định về chính sách thương mại — và canh bạc này tạm thời được trả lời: nhà máy Humble đi vào vận hành, tạo khoảng 100 việc làm mới ngay tại xưởng, với các kế hoạch mở rộng hứa hắp thêm hàng trăm việc làm nữa cho bang Texas.

Vì sao chính quyền Trump đổi giọng

Cách chính quyền Trump định vị sự kiện khá rõ ràng. "Thông báo của Toyo là kết quả trực tiếp từ các chính sách táo bạo của chính quyền Trump nhằm đưa sản xuất và việc làm trở về nước Mỹ", Thứ trưởng Kessler tuyên bố trong thông cáo kỷ niệm, đồng thời nhấn mạnh việc công ty "đầu tư hàng trăm triệu đô la mở rộng nhà máy Texas, đưa sản xuất từ nước ngoài về nội địa và cam kết dùng độc quyền polysilicon Mỹ" là đóng góp quan trọng.

Bối cảnh chính trị không thể tách rời: bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026 đang đến gần, và việc làm là đề tài chiến dịch hàng đầu. Một nhà máy pin mặt trời mới với hàng trăm việc làm phân bố khắp các bang — thay vì tập trung vào vài bang khai thác than đang suy giảm việc làm — là món quà chính trị khó bỏ qua. Nhiều nhận định cho rằng đây là dấu hiệu ông Trump chính thức từ "cuộc chiến chống điện mặt trời" từng đánh dấu nhiệm kỳ đầu của chính sách năng lượng Mỹ.

Mũi tên polysilicon và phản ứng hai chiều

Chi tiết "độc quyền polysilicon Mỹ" không phải ngẫu nhiên. Polysilicon là nguyên liệu nền tảng của tế bào pin silic, nhưng chuỗi cung ứng toàn cầu hiện tràn ngập sản phẩm từ nước ngoài. Ngày 6/8, Trump ký lệnh theo Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại 1962, thiết lập sàn giá đối với polysilicon nhập khẩu — ân huệ trực tiếp cho các nhà sản xuất polysilicon nội địa.

Ngành điện mặt trời Mỹ đón nhận lệnh này với tâm trạng lưỡng phân. Một bộ phận nhà sản xuất trong nước hoan nghênh, trong khi nhiều bên cảnh báo sàn giá có thể đẩy giá mô-đun thành phẩm tăng vọt. Hiệp hội Năng lượng Mặt trời Mỹ (SEIA) chọn giọng thận trọng: "nước Mỹ đã có tiến triển tuyệt vời trong việc dựng lại nền sản xuất điện mặt trời, nhưng áp thuế và sàn giá với vật liệu sẽ tạo thách thức mới cho các nhà sản xuất Mỹ", người phát ngôn tổ chức này nói, đồng thời ghi nhận các khuyến khích sản xuất nội địa trong văn bản và kỳ vọng chúng bù đắp phần nào khó khăn.

Bức tranh lớn: điện mặt trời tăng tốc, than lao dốc

Dù chính sách liên tục xoay chuyển, dữ liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) kể một câu chuyện một chiều. Theo tổng hợp của Sun Day Campaign, sản lượng điện mặt trời quy mô tiện ích năm 2025 tăng 33,79% so với 2024, dự báo tiếp tục tăng 21,16% trong 2026 và 18,31% trong 2027.

Phía bên kia bảng cân đối, than đá trượt dốc không phanh: thời tiết êm dịu dự báo cho mùa đông, các nhà máy than lần lượt nghỉ hưu và giá khí tự nhiên thấp giữ sản lượng than ở mức thấp; tỷ trọng than trong sản xuất điện quy mô tiện ích giảm từ 28,40% năm 2018 xuống 17,15% năm 2025, dự báo còn 15,73% trong 2026 và 14,95% trong 2027 — tức mất gần một nửa thị phần chỉ trong một thập kỷ.

Kết luận của bài toán chính trị vì thế khá rõ: khó chạy đua với thông điệp tạo việc làm khi việc làm chủ yếu dồn vào vài bang khai thác than và đang thu hẹp dần, trong khi việc làm điện mặt trời trải rộng khắp nước Mỹ và tăng đều. Khi chu kỳ bầu cử 2026 nóng lên, những nhà máy kiểu TOYO ở Texas và hàng trăm cơ sở tương tự ở các bang khác sẽ là điểm nhấn mà cả hai phe đều muốn ôm về phía mình — bất kể phía nào từng phát động cuộc chiến với điện mặt trời.

Nguồn: https://cleantechnica.com/2026/10/07/solar-power-factories-jobs-texas-us-energy-policy-polysilicon/ — CleanTechnica (bản dịch tiếng Việt).

Xem tiếp

• Pháp định rõ điều khoản phiên đấu giá công suất dài hạn
• NLTT Việt Nam tuần 41/2026: đàm phán giá 172 dự án sau thanh tra, thủy điện tích năng và BESS tăng tốc
• Dự án tích năng khí nén trong khoang muối Kim Đàn công suất 700 MW của Trung Quốc hoàn tất khởi động toàn hệ thống
• NLTT Việt Nam tuần 40/2026: gỡ vướng giá 85 dự án chuyển tiếp, BESS ra dải biên giới phía Bắc
• Startup Đức nhận tài trợ cho pin ion natri gia dụng sạc từ lưới điện